Early Modern Drama · Character Archetypes

CROBOLUS

in Pedantius — Forsett, Edward

Metadata

PlayPedantius
AuthorForsett, Edward
Year (catalogued)1631
First performance1581
Decade1630s
GenreComedy
Play typeLatin University
Theaterat University;
Speech prefix(es)Cro. | Cro ▪ | Crob. | Cor. | Cra.
Words2139
Characters13725
Typicality0.23 (cosine to cluster centroid)
TCP idA09214
BritDrama no.697
ClusterCluster 15 — Devils, vices & grotesques

Important excerpts

Passages from this character's speech that contain the most distinguishing words for Cluster 15 (ang, hunc, fleire, shillings, chil, sblood…). Matches are highlighted.

Lydia Salvam jàm omnis res est, & ego valeo, ut uolvi, Sponsus laetissimus. Vos spectatores sal vete simul & valete: qui doletis verbi vendulum hunc illusum, plangite, qui gaudetis meum gaudium, mecum jam Plaudite. Tu me etiàm far debes interdùm tonantem voice terribili. Quid si loquantur lapides, & videant posts? Hic quovis
lubens. And to iàm redeo: pares itaque deinceps to mihi ut in omnibus promptè possis supparasitarier. Imò, furcifer, vel parasito vora cior es; Non ego to dudùm hunc us que ex pleui cibis? & hinc esuris tàm citò? Si exercitum ̄ alere possem meis sumptibus, charybdim illam saturare tuam nequi remembering tamèn: si montes Paris
soleo, huic siquidèm sexm fidus sum non tan tùm in speciem, said intus, & in cute. Atque nunc tibi ut reddam quod restat, aliam iàm id aggressus sum via. Nosti hunc futilem Paedagogum meum riva lem benè nummosum esse: istum statui astutijs omnibus and usus quosque meos penitus corrodere: sic & ille and amores hosce prosequendos
nummosum esse: istum statui astutijs omnibus and usus quosque meos penitus corrodere: sic & ille and amores hosce prosequendos debilior fiet, & ego inimici me sanguine saginabo. Incep tum est, spero, haud incommodè, Exitus acta probabit. Said quis hic strepitus? tu domum revertere, ego Pogglostum consequar, ut Tyrophagum agendam
nite, pecunias hasce (quibus egeo) un dè promam. Ità me interturbas, pessime? Et me Herum esse non memi nisti, improbe? Parabitur ob ista tibi à me crux, & colli-frangibulum. Iterum propone Magne Caesar negotium, ut deliberet Senatus. Eho, recte narras, placet brevitas Imperatoriam. Quin tibi Dij omnes dignum exitium dent. Quid

Full speech

Ego istum ineptum, quem videtis in plateis modò errabundum & vagum, hominis misertus, miseri servuli in locum accepi, ut esset, qui tergum fortitèr tucretur meum, mihi que (dum ego Lydiae me meae ostento magnificentius) parasitus esset: Said ità meherclè rudis est, ut bubulis potius & porcarijs heris conveniat quam ge neroso & urbanis imbuto moribꝰ Cro bulo. Aspicite gestum ̄ ferocem calcitronis. Hèm, Poggloste, quis to docuit tàm pulchrè humeros vibrare, natesque? Faciam, ut nutus observes meos improbe. Ubi cultus hero debitus? Cur non aperto capite, flexo poplite, expansis manibus, vultum amabili, motum agili, blandulis assentatiunculis mihi es obsequens? Haec ego tibi quotiès in culcabo stupidissime? ferreum qui habes cerebrum, cui nullum imprimi potest praeceptum, quo to decentur geras? Tandèm sentio sapere to, Poggloste; Istoc enim pacto poteris vel altar Ego effici: Tu pallium, & pileum accipe: mihi telum cedo: ani madverte iàm. Sic ergo dicas, oportet, o charum caput Croboli, dignumque quod in Veneris recumbat gremio: o perdulce pectus, omnium Syrenarum sedem, ventrem vero dignissimum am brosia, nectare, Deorum cibis saturan dum, branchia lacertosa, quibus turres saepè revulsae sunt radicitus, pedes au tèm ipsis puellarum labiis suaviores: hoc verbo provolvi debes humillimè, pedesque meos oscularier. Falleris, Poggloste, dominum to videri uolvi, non esse. Aedepol, Poggloste, Dominum Agis imperiosè satis, experire nunc quomodò servire possis denuò. Siccine verbero? ensis iste diri met litem omnem: Viden' hoc sceptrum ̄ ? Red regnum, si sapis, tuque subditus denuò fias. Ego vero iàm id reformido, me dùm huic servire docui, interim ob istoc pallium hoc meum plures mihi, quam velim, apportet seruulos, quos cum tenuitas haec nostra alere nequeat, excutio lubens. And to iàm redeo: pares itaque deinceps to mihi ut in omnibus promptè possis supparasitarier. Imò, furcifer, vel parasito vora cior es; Non ego to dudùm hunc us que ex pleui cibis? & hinc esuris tàm citò? Si exercitum ̄ alere possem meis sumptibus, charybdim illam saturare tuam nequi remembering tamèn: si montes Paris atri appo nerem in mensam tibi, facilè illos totos vel altissimos in illam hiantem voragi nem conijceres: at vero benè conditi juris Oceanum absorberes: statim po tando Solemn ipsum superas, qui ebi bendo humidum, siccat omniam. Worser osculeris, sordide, tu me, sterquilinium, chaos, cloacam? Vah. Sum ego tibi juvans pater. Quid ergo? num me tibi fate bear praeponendum esse? Praetereà, si aliquandò verbis sonantibus verbera quoque perpauca (maiestatis maioris causam) addidero, aequi bonique consulas oportet, Pog gloste. Said summa omnium est & qui dèm summa summarum, ut fidus sis. At metuo malè, furcifer, ne fu gi tivus sis. Introito jam nunc igitur, hos pitem hanc nostram jube, ut benè lau tam instruat hac nocte mensam nobis: Lydiamque meam invitet & occultè and see traducat, sumptus faciat liberaliter, meoque affigat omniam nomini. Accelera. Rivalis mei Ped: familiaris est Dromedotus philosophus. Vel frater potius germanus. Nàm certè hos vtros que eadem dedit orbi Moria mater. Quos ego ambos hodiè dolis doctis meis docebo quanti fit sapere. Sicutpus & pituita sunt eiusdem generis, sic tu & ille, vos duo, estis sodales. Ego vero possum corijs bubu lis corpus tibi commovere iàm anima litèr satis & organicè. Ludimagistrum videlicet di cis: Generosum enim huius nominis novi neminem. Sunt. Said quid indè? Idem per idem. Quorsùm haec? Progredere. Do id tibi. Procul dubio. Conclude. Falsissimum. Tibi nullus est sensus proprius, concludis quod non probasti? Ego quidèm genus hoc homi num speculativum pessimum, sordi dum, ineptissimum, arrogantissimum existimo. Idem est ac si philosophum di case, cum conuitiatorem appellas. Etiàm vel surere philosophum, non est motus contra naturam. Ergo qui unum habet absurd dum, habet omniam absurda. Tu vero & absurditate es ab surdior. Tu qui generosus, qui nobilis, qui rex es, me, obsecro, and caenam voca. Vacuum illud dicis philosophe, quod cum nusquam esse disputas, in tuo tamèn est cerebro; cui si omnes similes sunt philosophi, sunt quidèm animalia omnium stolidissima. Ah, mane obsecro, iàm denuò agnosco celsitudinem tu m. Actor ego, non auditor sum, vos semper auditis, nunquàm agitis. Said quem ego conspicor? Habe iàm tibi Pedantium tuum: nolo me videat. Ne tantillum umquam (ho nestissima hospes) tibi orietur à me damni, cognitam nostra fides toto foro est, mihi vero mille sunt modi pecunias corradendj. Nàm, ut omittam illam praeclarissimam rapiendi artem (quae dominam est & regina reliquarum omni um) ego legalem istam monetam (si desit) cudere quidem ipse possum: quin alias etiàm plurimas fraudulentas arts teneo and unguem: Alchemia meam homines plum ̄ beos in usum meum aureos efficit; Magiam promittendo aureos montes, infert in crumenam nostram argenteos nummos: Vrinariam artem practicando etiàm aliquid possum e mungere: in quam nihil requiritur, nisi lotio & potio. Said quid ais and hanc pa rasiticam nostram Adulationis artem? quae est ars artium & scientiam scientiam rum, quam juvenes generosos (ut mures, aut muscas) capimus, hos ego meam irri titos amicitiam devoro prorsus & ab sorbeo, cibus him mihi & potus sunt, è quibus etiàm (tanquàm è cellis promp tuarijs depromo quod lubet? Cedo mihi ergo jam adoles centulum ciusmodi, eum tractabo e ruditissimè, primò laudibus in coelum effera ̄ , ac Jovem alterum ̄ efficiam, ex quo tantum mei ar debit amore, ut sicut Ju piter olìm Danâae in gremium, sic ille meas in manus imbrem aureum immit tat, tùm prodigalitatis eum omnes parts docebo, quomodò epulas luxum riantes paret, spectacula magnisica ex hibeat, voluptates quasque aucupetur, famulos famelicos expleat muneribus, me vero Dominum suum efficiat: hic si nummi fortè deficiant, parabo sodalem aliquem mihi à consiliis, qui fundos eius omnes haereditarios emat pretio perexiguo, sic ego & cum illo fundi, & cum isto pecuniarum particeps ero. At nimiùm meticulosa es, viros solum, non foeminas fraudare soleo, huic siquidèm sexm fidus sum non tan tùm in speciem, said intus, & in cute. Atque nunc tibi ut reddam quod restat, aliam iàm id aggressus sum via. Nosti hunc futilem Paedagogum meum riva lem benè nummosum esse: istum statui astutijs omnibus and usus quosque meos penitus corrodere: sic & ille and amores hosce prosequendos debilior fiet, & ego inimici me sanguine saginabo. Incep tum est, spero, haud incommodè, Exitus acta probabit. Said quis hic strepitus? tu domum revertere, ego Pogglostum consequar, ut Tyrophagum agendam cuncta doceam. Vah, ubi est acumen tuum? quasi vel velit vel audeat negare, quod Leonidae postulatur nomine. To vero indutum hac tunicam satellitis regii, & fidem & honore dignissimum judicabit. Si non obtinueris, nihil pericli, sin a deptus, particeps predae. Eia igitur, age. Fac ut sentiat to aulicum esse revera, salutes hominem submissè, cur vato corpore, tibiâ alteram porrectà re trorsùm longissimè, pleno cum come plexu brachiorum compels magni ficentissimè, promittas summos quos que honores, donec in officinam pro ductus fraudum tuarum, è rudi me tallo in nummum legitimum cudatur. Intellextin' tu non revelandam hanc artem nostram Alchymicam? extrahenda est ei quinta essentiam. Incipe, and appositum: ostium patet, invitat ultrò to domus ipsam; tu fac, ut Dominum hunc suum suppositi tium evomat illicò: ego to domi meae hospitis expectabo. Spero quidèm jam id effectum rum me, ut & iste sumptus nobis perpetuos suggerat, & mihi deinceps faciliores sint and Lydiam meam aditus, si istum istinc abegero, qui jam nos, ut Argus, observat, inhians puellulae quasi praedae suae: quem ego nunc ut praedam meam deglutiam; sentiet sto machi nostri calor quantò superet struthiocameli furnum. Nàm certè concoquere hominem, & planè absu mere decrevi: Pogglostum credo carcere conclusum aliquo, cum jàm nusquàm appareat. Reviso quid hic agatur. QVaenàm hae sunt furiae ante fores? quis evoravit Crobulum? Hèm, T-yrophage, quid Agis? Tu servum meum? Tu amicum meum ausus es tractare malè, pessime? Dic igitur, quam hic admisit in to culpam? Tu soles supplicare vi et armis, improbe. Non hunc aggressus, ut num mos ejus eriperes? Si quid huic intentabas mali, id in me machinatus es. Satis jàm in utramque partèm Tu retineas tibi hoc quicquid est num morum, said audin'? nec omne, nec solus, nec semper; to autèm tortoribus & lictoribus tradam meis, egestati nimitùm & jeiunio; ut discas deinceps continentes habere digitos. To, Tyro phage, non possum sic dimittere, potus siquidem (gluten amicorum) antè de gustandus. I Poggloste, Poêtam affer, qui Tyrophagum meum a potheôsi aliquam tollat in sedes supe rum; Huic etenìm praeter astutissimam sapientiam, arae, victimae, cultus, im mortalitas debentur. Vtinàm istoc verum diceres! at mihi decrescit jàm indiès ars ista de suetudine, nec tàm doctè technas texo, quam solebam; nàm aestas amoris exsiccavit mihi jam flumen fallaciam rum, perierunt omniam simul postquàm amare occepi, simul maciem jàm jàm vides per hos membrorum omnium Campos, ubi Trojafuit. Quin nec edere, ut olìm, nec bibere possum, venture in duruit miserè obstructionibus & open pilationibus. Metuo tabem: au, hei. Qui defuncto Chremulo Hero meo liberum me esse credidi, falsus sum, dominum mutavi solum, servitutis vero durior manet conditio. Novos in jecit misero compedes Cupido, potens Amor pistrinum continet, & molam in see, lorarij sunt spes & metus, qui lace rant alternis vicibus misellam men tem meam; fixus est animus & trans fixus etiàm clavo Cupidinis. Interìm unum hoc me solatur, quod trabem and hanc me ligarint tortores mei, quam dum complector modò vel and mortem caedi me sinam non invitus certè. In prolusion versati sumus hactenùs: pugnam manet adhuc, eaque difficillima. Captivam detinet senex hic in tus Lydiam meam, ac nisi nummis re dimatur, non dimittet. Quarè mihi haec emenda est etiàm, non amanda solum. Said convocabo protinus Senatum con siliorum meorum. Adsis primum Ra rio (tanquàm Caesar semper Augustus ) tùm Inventio & Judicium (veluti duo Consuls ) post Amor & Odium ( Tri buni plebis ) Deinde confidentia & cir cumspectio ( Aediles, sive Taxatores ) cum famulis suis dolo & largition: postremò, universus simul Equestris ordo astutiarum mearum deliberate, decer nite, pecunias hasce (quibus egeo) un dè promam. Ità me interturbas, pessime? Et me Herum esse non memi nisti, improbe? Parabitur ob ista tibi à me crux, & colli-frangibulum. Iterum propone Magne Caesar negotium, ut deliberet Senatus. Eho, recte narras, placet brevitas Imperatoriam. Quin tibi Dij omnes dignum exitium dent. Quid dictant Consuls, strepitum turbatus tuo, ne audire quidèm queo. Said pergite jàm nunc. Aedilium famuli plus possunt quam totam Equitum cohors. Itane? Recte. Said quid si haec nolit hunc Amore ficto fallere? At fa ciet, quia me diligit Amore vero, nec alitèr me, vel libertatem adipisci potest. At quid si iste vel nolit, vel non possit tot nummos aureos dare? Vah, meti culosus es. Potest optime: nec dubium est quin velit, cum in ista vitam suam positam putet. At si hic eam pretio re demerit, quomodò non fient nuptiae illicò? nimirum, numeratis & acceptis pecuniis, hanc mortuam esse simulabi mus, sicque hunc & hac & nummis fraudabimus. Confecta res est: decrevit Senatus. Placet eis, certum est exequi Tu, Tyrophage, vale. Eamus, Poggloste. At quisnam erat ille vir doctis simus, cujus tàm crebrò tot cum sus pirijs mentionem fecit? Pedanti, occurris opportunè nobis, particeps dolorum omnium. Hunc and to misit Annulum Aureum Lydia moriens, cui insculpitur Cor sa gittâ transfixum: scilicet tui in extre m is non oblita, Amoris erga to sui hunc tradidit Testem fidelem; Quae etiam expirans Ipsam vitam tibi precata est foelicissimam. Oh sancte Francisce, (qui coeli Sacellanus es, & confiteris pro confi tentibus) oro ut huiusce Virginis pu rissimam carnem ne sinas vel corrumpi fordibus, vel corrodi vermibus. Illam jussit tria haec proponere mus tibi, vel ut aulam adires principis, velut longissimas regiones inviseres pe regrinando: ut vel aliam ames, ducas que uxorem quamprimùm. Maximè autèm monuit illam, ut obscurum hoc deseras rus, procul que hinc abeas, ne continuos tibi ejus memoriam maerores novos afferat. Ego nunc intùs eo, ut Lydiam and nuptias, epulas and coenam parem: nàm iste quamprimùm abcesserit hinc, nuptiae conficientur illicò. Vale Franciscane, salve Cro bole: Vale Dromodote, salve tu ipse Ego mortalium fortunatissime. Vale Pedanti, salve rediviva Lydia Salvam jàm omnis res est, & ego valeo, ut uolvi, Sponsus laetissimus. Vos spectatores sal vete simul & valete: qui doletis verbi vendulum hunc illusum, plangite, qui gaudetis meum gaudium, mecum jam Plaudite. Tu me etiàm far debes interdùm tonantem voice terribili. Quid si loquantur lapides, & videant posts? Hic quovis est obtusi or lapide, nec majoris negotii est istum fallere, quam ferire truncum, tu me vel nescire hic quid fit, vel ars nostra quid possit, putas? hic vanus est, hic Narcissus est, sui admirator inexplebilis. Cum ergo audierit Leonidam in hono re & gratiam esse apud Regem, eundem que obtinuisse, ut Regiam iste prolem erudiat, laetus, glorious facile credet, quod cupit; nullum dolum, nullas falla cias suspicabitur. Accinge jam ita que to. Quaeso Caesar, compesce Tri bunos plebis. Inter see dimicant. Ego vero loquor ut sentio; Nunc enim eò res rediit, ut qui declina tiones Nominum, aut Accusatiui cum verbo congruentiam norunt, statim no biles sibi sumant titulos; at ego nec Philosophos hos (qui de omni scibili superbè disputant) Generosos dicam, licèt see reges esse glorientur. Quaeso, & quos habet amicos praeter vos paucos literatos? Quis vel obolo aestimat fanaticum, famelicum, faetulentum Philosophum?

Plot summary

Plot — Pedantius
Crobolus and the schoolmaster Pedantius are rivals. for the love of Lydia. Crobolus asks his servant Pogglostus to bilkk money from Pedantius and his friend Dromodotus. After failing with a hard-luck story, Pogglostus robs them at sword-point. Crobolus wins Lydia’s love by entertaining her to dinner. He is slow to pay his landlady for the meal, but assures her he can easily trick the money out of Pedantius. Through the parasite Tyrophagus, he lets Pedantius know that a former pupil, Leonidas, has secured a position at court, and intends to use his influence to get a royal appointment for his old tutor. On the strength of this, Pedantius is persuaded to loan Leonidas money. Tyrophagus is bringing the cash back to Crobolus when he is robbed by Pogglostus, who doesn’t know that he and his master are in league. Pedantius tries to woo Lydia, but has less success, partly because he does it using academic logic and partly because she has already accepted Crobulus. In any event, whoever wins her will need to pay her avaricious master to manumit her. She feigns interest in him after hearing of his supposed successes at court, and he tries to raise the money by offering to sell his books to the audience. The tailor Gilbert pursues him for payment of his bills, but Pedantius only gives him a string of classical authorities and quotations; Gilbert threatens to sue him. Pedantius sends Lydia money and a ring, but the news comes back that she is dead. She has sent him back his ring, and, with her last breath, told him not to grieve for her, and to leave the country. Assured of her love for him, Pedantius complies and goes into exile. With him out of the way, Crobulus is free to marry Lydia, who is not really dead, using the money he has tricked out of the pedant. |